De huidige eindtermengerichte kwalificatiestructuur gaat veranderen. Competenties worden de basis van de nieuwe structuur. Competenties zijn de (ontwikkelbare) vermogens van mensen om in voorkomende situaties op juiste wijze te handelen. Het beroepsonderwijs zal meer geïntegreerd, vakoverstijgend en praktijkgericht worden.
De reden om de huidige eindtermengerichte kwalificatiestructuur te veranderen ligt in de veranderingen op de arbeidsmarkt. Een werkgever vraagt niet meer om een medewerker die alleen de technische aspecten van zijn vak beheerst. Hij wil een medewerker die ook bedrijfsprocesmatig en soms zelfs commercieel (mee)denkt, die de klanten netjes behandelt, die goed kan samenwerken met collega’s, die open staat voor nieuwe ontwikkelingen in zijn vak etc. Het beroepsonderwijs moet hier op in spelen om beter aan te sluiten op de vragen uit het bedrijfsleven.
Nu nog is een kwalificatie een gedetailleerde lijst met eisen, waaraan leerlingen moeten voldoen om een diploma te krijgen. Dat gaat veranderen. Kwalificaties worden straks opgebouwd uit competenties.
Of het nou voor werkgevers, toekomstige werknemers of zelfstandige beroepsbeoefenaren is, voor iedereen is een duidelijk plaatje van de arbeidsmarkt en voor welke beroepen wordt opgeleid van belang. Door een heldere structuur kunnen deelnemers beter kiezen. Een heldere structuur zorgt er ook voor dat zaken niet dubbelop gedaan worden, er geen overlap is bij het opleiden en ons beroepsonderwijs efficiënt kan zijn. In de nieuwe kwalificatiestructuur is er ook ruimte voor regionale invulling van opleidingen afgestemd op de behoeften van bedrijven in een regio.
De basis voor de nieuwe kwalificatiestructuur wordt gevormd door beroepscompetentieprofielen. Een beroepscompetentieprofiel beschrijft de beroepscompetenties van een vakvolwassen beroepsbeoefenaar, dat wil zeggen iemand die na het behalen van het diploma al een aantal jaren ervaring heeft opgedaan. Onder verantwoordelijkheid van de sociale partners in de branche, ontwikkelt VOC de beroepscompetentieprofielen voor de carrosseriebranche.
Eén van de wettelijke taken van Kenniscentrum Vakopleiding Carrosseriebedrijf (VOC) is het ontwikkelen en onderhouden van de kwalificatiestructuur voor het Middelbaar Beroepsonderwijs in de Carrosseriebranche, bestaande uit 8 kwalificatiedossiers waarin de eisen van het beroep, de maatschappij en het vervolgonderwijs verweven zijn.
Een kwalificatiedossier is een vertaalslag van de beroepscompetentieprofielen naar de eisen waaraan de beginnend beroepsbeoefenaar moet voldoen. Een beginnend beroepsbeoefenaar is iemand die net de opleiding heeft voltooid.
De kenniscentra zorgen ervoor dat ook in de toekomst de kwalificaties blijven meebewegen met de behoeften van de arbeidsmarkt. Zij blijven verantwoordelijk voor de verdere ontwikkeling en het onderhoud van kwalificaties van hun sector. Hun vereniging Colo zorgt voor de aansturing en voor de samenwerking tussen de kenniscentra onderling. Het onafhankelijke Coördinatiepunt Kwalificaties MBO begeleidt het ontwikkelingsproces en toetst aan de hand van het Toetsingskader, dat door de staatssecretaris is vastgesteld, de opgeleverde kwalificaties.
Ontwikkeling en onderhoud van de kwalificatiedossiers vindt plaats in samenspraak en overleg met de paritaire commissie, waarin zitting hebben; vertegenwoordigers van opleidingsinstituten (MBO-raad), brancheorganisaties en werkgevers- en werknemersorganisaties. De paritaire commissie geeft een advies aan het bestuur van het kenniscentrum, waarna het bestuur het dossier kan vaststellen. Na deze vaststelling door het bestuur worden de kwalificatieprofielen bij het ministerie ingediend ter vaststelling.
Sinds 2004 experimenteren mbo-instellingen met competentiegerichte opleidingen. Op 1 augustus 2010 wil het ministerie van OCW overgaan tot de verplichte invoering van de competentiegerichte kwalificatiestructuur.